NEEM ISLAMITISCHE WENSEN SERIEUS
Het zijn twee zijden van dezelfde medaille: de hysterische angst voor een 'islamisering' van het Westen en de naïeve aanname dat het Westen van Irak of Afghanistan moderne staten zou kunnen maken. Alleen al om die reden is het dwaas van secretaris-generaal De Hoop Scheffer het slagen van de ISAF-operaties voor de NAVO tot een existentiële kwestie te verheffen: die zijn namelijk, wat de hooggestelde einddoelen betreft, tot mislukken gedoemd.
De verhouding met de Arabische wereld behoort tot de grote vraagstukken van deze eeuw, maar dat wil niet zeggen dat een islamitische overname van het Westen dreigt. Niet in demografische zin, zoals de CDA-ers Lutter & De Kok recent betoogden (Opinie, 28 juni): de absurditeit van hun these wordt reeds door hun eigen cijfers gedemonstreerd. Voor zo'n 'overname' zou een migratiestroom nodig zijn die niet tienmiljoen, maar vele honderden miljoenen mensen omvat. Zolang die uitblijft regeert de wet van de grote getallen in ons voordeel, en is het niet de cultuur van de inboorlingen, maar van de immigranten die uiteindelijk in die van de meerderheid verdrinkt. Waar dat uitblijft is er hooguit sprake van ghettovorming - maar dat woord zegt het al: ghetto's vormen geïsoleerde eilanden en nooit de hoofdstroom binnen een maatschappij. In enkele specifieke wijken staan de westerse waarden weliswaar onder druk, maar een paar wijken zijn 'het Westen' niet.
Evenmin dreigt een overname van het Westen door het terrorisme. Dat terrorisme moge hinderlijk zijn, het moge (en zal) nog heel wat slachtoffers eisen, in extreme gevallen zal misschien eens de Nederlandse jaaroogst aan verkeersdoden worden gehaald, maar daarmee wordt Europa nog niet door de islam 'overgenomen'. Terrorisme bezit namelijk geen territorium. Hooguit kan het Westen zich door zijn eigen angst over laten nemen, en gezien de Patriot Act heeft Bin Laden in Washington bereikt wat Stalin nooit is gelukt: de eerste aanzet tot omvorming van Amerika in een totalitaire staat. Ook teveel Nederlandse columnisten hebben zich op sleeptouw laten nemen door de retoriek van het Bush en consorten, alsof het omgooien van twee wolkenkrabbers aan een Derde Wereldoorlog gelijk zou staan. De drieduizend doden van nine-eleven waren anno 1917 in elk geval niet meer dan een slap doorsnee-ochtendje Verdun. En dat ging daar dan vele maanden achterelkaar elke dag in die omvang door.
Voor een supermacht hebben de Verenigde Staten thuis nog bijzonder weinig meegemaakt. Dat helpt hun overtrokken reactie verklaren, maar die dient daarmee niet automatisch de Europese te zijn. De militaire potentie van Saddam Hoessein, of van Iran, of van Al Qaeda, was en is op geen enkele wijze te vergelijken met die van Hitler of Stalin op het hoogtepunt van hun macht. Even onzinnig is de suggestieve karakterisering van de Iraanse theocraten als 'islamofascisten'. Zeker, de radicaalste hunner mogen inderdaad met een heilige oorlog de vernietiging van het Westen beogen. Maar al minstens sinds de Perzische nederlaag bij Marathon bestaat er een verschil tussen beogen en bereiken.
Dat is omgekeerd ook voor het westerse 'democratiseringsproject' van belang. Net zomin als Westen zal islamiseren, kan het Westen het Midden-Oosten moderniseren, en daarmee is de Amerikaanse interventie in Irak tot mislukken gedoemd, hoezeer verstokte Bushadepten als William Kristol (Opinie, 20 juli) ook blijven weigeren dit onder ogen te zien. Ook dat is een kwestie van aantallen. Aan dat voornemen ligt namelijk de fundamentele misvatting ten grondslag dat de meeste moslims ginds op westerse waarden zitten te wachten.
Het feit dat die waarden de afgelopen decennia direct met westerse belangen en de eigen zelfzuchtige 'seculiere' elites verbonden waren, heeft ze, met het trauma van de koloniale verdeel-en-heerspolitiek plus de opgedrongen stichting van Israel als stimulans, ginds evenwel duurzaam besmet. Verkiezingen resulteren derhalve in antiwesterse meerderheden. Dat geldt zelfs in zekere zin voor het Europees-Aziatische tussenland Turkije, zoals gisteren bleek: niet de prowesterse kemalisten, maar de gematigde islamisten boekten een enorme stemmenwinst. De laatsten hebben zich in de regering namelijk om de materiële noden van de gewone bevolking bekommerd, de eersten voordien op die plek slechts jarenlang hoofdzakelijk zichzelf verrijkt.
Het Westen struikelt in het Midden-Oosten thans over haar onvermogen om de legitimiteit van veel islamitische wensen als zodanig onder ogen te zien, ook al worden die door onfrisse types als Ahmadinejad verwoord. De iets frissere westersgezinden ontberen inmiddels in eigen kring namelijk door gebrek aan resultaat elk gezag, getuige de neergang van Abbas. Dat betekent dat alleen onderhandelen met onze eigen zetbazen weinig zinvol is en dus vanzelfsprekend ook met Hamas moet worden gepraat. Wie zijn gesprekspartners niet zo invloedrijk kan krijgen als hij wil, zal de invloedrijke gesprekspartners moeten accepteren die hij krijgt. Al het andere is illusie. Ronduit ridicuul is daarbij het argument van Balkenende dat "met organisaties die met geweld hun doelen trachten te bereiken" geen contact mogelijk is. Als hij dat serieus meent, moet Nederland meteen uit de NAVO, want wat doen onze soldaten anders dan vechten in Uruzgan?
Het Westen begaat een catastrofale fout door zich steeds weer onverkort de agenda van Israel op te laten dringen, dat, ongeacht het virulente en met diepgeworteld complotdenken verbonden antisemitisme onder Arabieren, met zijn neokoloniale landroofpolitiek zijn problemen voor een groot deel zelf geschapen heeft. Vanuit Jeruzalem wordt systematisch gepoogd om het nationalistische verzet van Hamas tegen de Bezetting aan het fundamentalistische terrorisme van Al Qaeda gelijk te stellen. Door de stupide weigering om met Hamas te onderhandelen, en de miscalculatie dat isolering van Gaza de Palestijnen in de schoot van Abbas zal doen terugkeren, zou dit ooit nog wel eens een self-fullfilling prophecy kunnen worden. En dan hebben we pas écht een probleem.
Thomas von der Dunk, 10 juli 2007